🍹 Büyüme Ve Gelişmede Gecikme Riski

Hemsirelik Tanilari El Kitabı. xxii İçindekiler. Büyüme ve Gelişmede Gecikme 137 Gelişmede Gecikme Riski 144 Orantısız Büyüme Riski 144 Yetişkin Tip İyileşmede Yetersizlik 145 Büyüme Hücre sayısı ve hücre büyüklüğünün artması sonucu vücut hacminin ve kütlesinin artmasıdır. Gelişme: Hücre ve dokuların yapı ve bileşimindeki değişimler sonucu biyolojik değişim kazanmasıdır. Büyüme – gelişme geriliği: Erken çocukluk döneminde yetersiz büyüme yada büyümeyi sürdürmekte yetersizliktir. Büyüme ve Gelişme Arasındaki Farklar. Büyüme ve gelişme arasındaki en temel fark büyümenin belli dönemden sonra dururken gelişimin sürekli olarak devam etmesidir. Büyüme olayı tamamen fiziksel olaylarla ilgiliyken, gelişim hem ruhen hemde fiziksel olan olaylar bütünüdür. Büyüme santimetre ve kilogram gibi somut BoğulmaRiski Bulantı Büyüme Ve Gelişmede Gecikme Riski Cerrahi İyileşmede Gecikme Cinsel Disfonksiyon Cinsellik Örüntülerinde Etkisizlik Ç Yukarı Dön Çevreyi Yorumlamada Bozulma Sendromu Çocuk Yetiştirme Süreçlerinde Güçlenmeye Hazır Oluş Dayanma Gücünme (Esneklikte) Bozulma Dayanama Gücünde (Esneklikte) Bozulma Riski İşitme kaybı, yüz felci, şuur kaybı, büyüme ve gelişmede gecikme veya güçsüzlük, öğrenmede güçsüzlük görülebiliyor. Belirtiler görüldükten sonra kesin tanı; ‘lomber ponksiyon’ adı verilen bir işlemle beyin omurilik sıvısından numune alıp bakteriyolojik antijen, hücre, kimyasal analiz ve kültür etkeni izole Büyüme ve gelişmede rol alan flavin mononükleotid (FMN) ve flavin dinükleotid (FAD) adında iki önemli koenzimi içermektedir. gibi doğumsal gelişim bozukluklarının olma riski tarihiseviye olan 305 trilyon ABD Doları'na ulaşmıştır. Gelişmede, Çin ve ABD'nin borç stokunun sırasıyla 2,5 trilyon ABD Doları ve 1,8 trilyon ABD Doları düzeyinde yükselmesi etkili olmuştur. Bununla birlikte geçtiğimiz yılın ilk çeyreğinde %363 seviyesinde olan küresel borç stokunun GSYH'ye oranının, bu yılın UaeFI9. 1. SAĞLIĞI ALGILAMA VE SAĞLIĞIN YÖNETİMİ Bağışıklık Durumunu Güçlendirmeye Hazır Oluş Büyüme ve Gelişmede Gecikme Riski Gelişmede Gecikme Riski Orantısız Büyüme Riski Cerrahi İyileşmede Gecikme Sağlığını Etkisiz Yönetme Sağlığını Etkili Yönetme Kontaminasyon Kontaminasyon Riski Riskli Sağlık Davranışları Sağlığı Geliştirme Davranışları Sağlığı Sürdürmede Etkisizlik Uyumsuzluk Travma Riski Boğulma Riski Düşme Riski Yaralanma Riski 2. BESLENME VE METABOLİK Gereksinimden Az Beslenme Gereksinimden Fazla Beslenme Dentisyonda Bozulma Bebeğin Beslenme Örüntüsünde Etkisizlik Yutmada Bozulma Sıvı Volüm Eksikliği Sıvı Volüm Eksikliği Riski Sıvı Volüm Dengesizliği Riski Sıvı Volüm Fazlalığı Enfeksiyon Riski Elektrolit Dengesizliği Riski Doku Bütünlüğünde Bozulma Deri Bütünlüğünde Bozulma Oral Mukoz Membranda Bozulma 3. BOŞALTIM Bağırsak İnkontinansı Diyare Konstipasyon Konstipasyon Riski Üriner Boşaltımda Bozulma Fonksiyonel İnkontinans Matürasyonel Enürezis İdrar TutamamaSıkışarak Kaçırma İdrar Tutamama Riski Refleks İnkontinans Stres İnkontinans 4. AKTİVİTE VE EGZERSİZ Aktivite İntoleransı Aktivite İntoleransı Riski Cerrahi İyileşmede Gecikme Eğlence Aktivitelerinde Eksiklik Enerji Alanında Rahatsızlık Etkisiz Doku Perfüzyonu Fiziksel Mobilitede Bozulma Yatak İçi Mobilitede Bozulma Kardiyak Out-Put’ ta Azalma Öz Bakım Eksikliği Sendromu Solunum Foksiyonunda Bozulma Riski Etkisiz Solunum Örüntüsü Spontane Ventilasyonu Sürdürmede Yetersizlik 5. UYKU DİNLENME Uyku Örüntüsünde Rahatsızlık Uykusuzluk Uyku Yoksunluğu Uyku Bozukluğu Uyku Kalitesini Güçlendirmeye Hazır Oluş 6. BİLİŞSEL VE ALGILAMA Aspirasyon Riski Bilgi Eksikliği Bilgi Düzeyini Güçlendirmeye Hazır Oluş Duygusal Algılamada Bozulma Düşünme Süreçlerinde Bozulma Bellekte Bozulma Karar Vermede Çatışma Konfüzyon Akut Konfüzyon Akut Konfüzyon Riski Kronik Konfüzyon Rahatta Bozulma Akut Ağrı Kronik Ağrı Bulantı 7. KENDİNİ ALGILAMA Anksiyete Ölüm Anksiyetesi Benlik Kavramında Rahatsızlık Benlik Kavramını Güçlendirmeye Hazır Oluş Bireysel Kimlik Tanımında Bozulma Beden İmgesinde Rahatsızlık Benlik Saygısında Rahatsızlık Beden İmajında Bozulma Durumsal Düşük Benlik Saygısı Durumsal Düşük Benlik Saygısı Riski Kronik Düşük Benlik Saygısı Güçsüzlük Güçsüzlük Riski Korku Ümitsizlik Yorgunluk 8. ROL VE İLİŞKİLER Acı Çekme Aile İçi Süreçlerin Devamlılığında Bozulma Aile İçi Süreçlerde Güçlenmeye Hazır Oluş Disfonksiyonel Aile İçi Süreçler Ebeveynlikte Yetersizlik Ebeveynlikte Yetersizlik Riski Ebeveyn- Bebek – Çocuk Bağlılığında Bozulma Riski Ebeveynlik Rol Çatışması Bakım Verici Rolünde Zorlanma Bakım Verici Rolünde Zorlanma Riski İletişimde Bozulma Rol Performansında Etkisizlik Sosyal Etkileşimde Bozulma Sosyal İzolasyon Yalnızlık Riski 9. CİNSELLİK VE ÜREME Cinsel Örüntülerinde Etkisizlik Cinsel Disfonksiyon 10. BAŞETME VE STRES Etkisiz Bireysel Baş Etme Savunucu Baş Etme Etkisiz İnkar Aile Baş Etmesi- Güçlendirmeye Hazır Oluş Aile Baş Etmesinde Yetersizlik Etkisiz Toplumsal Baş Etme Baş Etmede Güçlenmeye Hazır Oluş İntihar Riski Dayanma Gücünde Bozulma Dayanma Gücünde Bozulma Riski Kendine Zarar Verme Riski Post Travma Sendromu Stres Yüklenmesi 11. DEĞER VE İNANÇ Dinsel Kurallara Uymada Bozulma Dinsel Kurallara Uymada Bozulma Riski Ahlaki Sıkıntı Manevi Sıkıntı Çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği hakkında bilgiler veren Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Uzm. Dr. Adnan Sarı, “Çocuğun standart büyüme eğrilerinin altında veya üstünde olması veya eğer daha önceki ölçümleri varsa, çocuğun kendi gelişim eğrisinde duraklama olması uyarıcı olmalıdır. Bu durumlarda beslenme bozukluğu, genetik problemle, hormonal bozukluklar, sindirim problemleri veya kronik enfeksiyon açısından inceleme yapılması gereklidir.” dedi. Uzmanlar çocuğu erişkinden ayıran en önemli özelliğin büyümesi olduğuna dikkat çekerek büyüme teriminin, boy uzaması ve ağırlık artışı, vücudun boyutlarında gelişme teriminin ise yürüme ve konuşmaya başlamak gibi fonksiyonlarındaki ilerlemeyi anlattığını belirtiyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Uzm. Dr. Adnan Sarı çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği hakkında bilgi verdi.Çocuklarda vücut ağırlığı, boy uzunluğu rutin olarak ölçülmeli’ Dr. Adnan Sarı, “Çocuğun vücudu büyür, zihni gelişir. Büyüme ve gelişme geriliği bazen birlikte görülebilir. Ancak bu iki durum birbirinden ayrılmalıdır. Çocuklar büyüklerin küçük birer kopyası değildir. Onların erişkinlerden en önemli farkı, çocukların sürekli büyüyüp gelişmekte olmalarıdır.” dedi ve ekledi “Bu süreç, anne karnındayken Kadın Doğum Hekimi tarafından takip edilmeye başlanır ve çocuğun doğumuyla birlikte, ergenlik döneminin tamamlamasına kadar Çocuk Hekimi tarafından değerlendirilir.” Dr. Adnan Sarı şöyle devam etti; “Büyüme, çocuğun fiziki özelliklerindeki artış ile tanımlanır. Gelişme ise, mental, motor ve psikolojik olgunlaşmayı anlatmaktadır. Çocukluğun değişik yaş dönemlerinde, büyüme hızları farklı olabileceği gibi, gelişme de her yaşa özgü belirli değişkenlikler beklenir. Çocuk hekimi muayenesinde büyümenin takibi için, vücut ağırlığı, boy uzunluğu, boy uzunluğu, baş çevresi ölçümleri rutin olarak yapılıp büyüme persantil eğrilerine göre değerlendirilmektedir.’’Gerekli görülürse kemik yaşı ölçümü yapılmalı “Çocuğun boy ve kilosu ölçülüp standart büyüme eğrilerine işaretlenerek, o yaş ve cinsiyetteki diğer çocuklarla kıyaslanır” diye ifade eden Dr. Adnan Sarı, “Çocuğun standart büyüme eğrilerinin altında veya üstünde olması veya eğer daha önceki ölçümleri varsa, çocuğun kendi gelişim eğrisinde duraklama olması uyarıcı olmalıdır. Bu durumlarda beslenme bozukluğu, genetik problemle, hormonal bozukluklar, sindirim problemleri veya kronik enfeksiyon açısından inceleme yapılması gereklidir. Gerekli görüldüğünde kemik yaşı ölçümü de yapılabilir. Her çocuğun belli bir zaman diliminde belirli yetileri kazanması beklenir. Buna dayanarak çocuk hekimi gerek muayene esnasında gerekse aileye sorduğu sorularla çocuğun nöromotor ve psikososyal gelişimini değerlendirmektedir. Çocuğun gelişimi kişisel sosyal, dil, ince ve kaba motor becerileri ile değerlendirilebilir. Okul öncesi çocukların kendi başına yemek yeme, giyinme becerilerini kazanmış olması, tuvalet ve hijyen kurallarını bilmesi beklenir. Konuşması anlaşılır olmalıdır. Ayrıca konsantrasyon ve diğer çocuklarla oynayabilme yeteneği de sorgulanmalıdır.” şeklinde konuştu. Nanda hemşirelik tanıları, bakım planı örnekleri, Nanda hemşirelik tanıları tanı listesi, hemşirelik bakım planı örneği, formu, ve girişimleri gibi sorularınızın cevaplarına aşağıdan ulaşabilirsiniz. Nanda tanıları hakkında bilgi edinmek için linkleri tıklayınız. A B C Ç D E F G H İ K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z Acı Çekme Adaptif Kapasitede Azalma İntrakranial Aile Başetmesi – Ödün Verme Aile Başetmesinde Yetersizlik Aile İçi Süreçlerde Güçlenmeye Hazır Oluş Aile İçi Süreçlerin Devamlılığında Bozulma Aktivite İntoleransı Aktivite Planlamada Etkisizlik Akut Ağrı Akut Konfüzyon Akut Konfüzyon Riski Algılanan Konstipasyon Amaçsız Gezinme Ani Bebek Ölüm Sendromu Riski Anksiyete Aspirasyon Riski B Yukarı Dön hemşirelik tanıları Bağışıklık Durumunu Güçlendirmeye Hazır Oluş Bakım Verici Rolünde Zorlanma Bakım Verici Rolünde Zorlanma Riski Barsak İnkontinansı Başetmede Güçlendirilmeye Hazır Oluş Bebeğin Beslenme Örüntüsünde Etkisizlik Bebek Davranışının Disorganizasyonu Bebek Davranışının Disorganize Olma Riski Bebek Davranışının Organizasyonunu Güçlendirmeye Hazır Oluş Beden İmgesinde Rahatsızlık Beklenen Acı Çekme Bellekte Bozulma Benlik Kavramında Rahatsızlık Benlik Kavramını Güçlendirmeye Hazır Oluş Benlik Saygısında Rahatsızlık Beslenmede Dengesizlik Gereksinimden Az Beslenmede Dengesizlik Gereksinimden Fazla Beslenmede Dengesizlik Gereksinimden Fazla Beslenme Potansiyeli Beslenmede Güçlenmeye Hazır Oluş Bilgi Düzeyini Güçlendirmeye Hazır Oluş Bilgi Eksikliği Bireysel Kimlik Tanımında Bozulma Boğulma Riski Bulantı Büyüme Ve Gelişmede Gecikme Riski C hemşirelik tanıları Yukarı Dön Cerrahi İyileşmede Gecikme Cinsel Disfonksiyon Cinsellik Örüntülerinde Etkisizlik Ç hemşirelik tanıları Yukarı Dön Çevreyi Yorumlamada Bozulma Sendromu Çocuk Yetiştirme Süreçlerinde Güçlenmeye Hazır Oluş D hemşirelik tanıları Yukarı Dön Dayanma Gücünme Esneklikte Bozulma Dayanama Gücünde Esneklikte Bozulma Riski Dayanma Gücünde Esneklikte Güçlenmeye Hazır Oluş Dentisyonda Bozulma Deri Bütünlüğünde Bozulma Deri Bütünlüğünde Bozulma Riski Devamlı İnkontinans Dinsel Emir Ve Yasaklara Kurallara Uymada Bozulma Dinsel Emir Ve Yasaklara Kurallara Uymada Bozulma Riski Dinsel Emir Ve Yasaklara Kurallara Uymada Güçlenmeye Hazır Oluş Disfonsiyonel Aile İçi Süreçler Disuse Kullanmama Sendromu Diyare Doku Bütünlüğünde Bozulma Durumsal Düşük Benlik Saygısı Durumsal Düşük Benlik Saygısı Riski Duyusal Algılamada Bozulma Düşme Riski Düşünme Süreçlerinde Bozulma E Yukarı Dön Ebeveyn – Bebek – Çocuk Bağlılığında Bozulma Riski Ebeveynlik – Rol Çatışması Ebeveynlikte Yetersizlik Eğlence Aktivitesinde Etkisizlik Elektrolit Dengesizliği Riski Emzirmede Güçlenmeye Hazır Oluş Emzirmenin Kesintiye Uğraması Enerji Alanında Rahatsızlık Enfeksiyon Riski Enfeksiyon Bulaştırma Riski Enstrümental Öz-Bakım Eksikliği Etkili Emzirme Etkisiz Emzirme Etkisiz Başetme Etkisiz Doku Perfüzyonu Etkisiz Gastrointestinal Doku Perfüzyonu Riski Etkisiz Periferal Doku Perfüzyonu Etkisiz İnkar Etkisiz Solunum Örüntüsü Etkisiz Termoregülasyon Etkisiz Toplumsal Başetme Evin Bakımını Sağlamada Yetersizlik F Yukarı Dön Fiziksel Mobilitede Bozulma Fonksiyonel İnkontinans G Yukarı Dön Gastrointestinal Motilitede Fonsiyon Bozukluğu Gastrointestinal Motilitede Fonsiyon Bozukluğu Riski Gaz Değişiminde Bozulma Gelişmede Gecikme Riski Güçsüzlük Güçsüzlük Riski Güçlenmek İçin Desteklenmeye Hazır Oluş H Yukarı Dön Hava Yolunu Temizlemede Etkisizlik Hipertermi Hipotermi İ Yukarı Dön İdrar Tutamama Riski İdrar Tutamama İletişimde Bozulma İletişimde Güçlenmeye Hazır Oluş İlişkilerde Güçlenmeye Hazır Oluş İnsan İtibarının Tehlikeye Girme Riski İyileşmede/Güçlenmede Yetersizlik İntihar Riski K Yukarı Dön Kanama Riski Kan Glikozunda Değişkenlik İstikrarsılık Riski Karaciğer Fonksiyonunda Bozulma Riski Karar Vermede Çatışma Karar Vermede Güçlendirilmeye Hazır Oluş Kardiyak Doku Perfüzyonunda Azalma Riski Kardiyak Output’ta Azalma Karmaşık Acı Çekme Karmaşık Acı Çekme Riski Kendi Kendine Beslenmede Eksiklik Kendi Kendine Giyinebilmede Eksiklik Kendi Kendine Tuvaleti Kullanmada Eksiklik Kendi Kendine Yıkanmada Eksiklik Kendine Zarar Verme Riski Kendini İhmal Etme Kendini Sakat Etme Kendini Sakat Etme Riski Konfüzyon Konstipasyon Konstipasyon Riski Kontaminasyon Kontaminasyon Riski Korku Korunmada Savunmada Etkisizlik Kronik Ağrı Kronik Düşük Benlik Saygısı Kronik Keder Kronik Konfüzyon L Yukarı Dön Lateks Alerjisi Tepkisi Lateks Alerjisi Tepkisi Riski M Yukarı Dön Metarnal/Fetal İkili Boyutunda Rahatsızlık Riski Maturasyonel Enürezis Moral Distres / Ahlaki Sıkıntı N Yukarı Dön Neonatal Sarılık O Yukarı Dön Oral Müköz Membranlarda Bozulma Orantısız Büyüme Riski Otonomik Disrefleksiya Otonomik Disrefleksiya Riski Ö Yukarı Dön Ölüm Anksiyetesi Öz-Bakım Eksikliği Sendromu Özbakımda Güçlendirilmeye Hazır Oluş P Yukarı Dön Periferal Nörovasküler Disfonksiyon Riski Preoperatif Pozisyonda Travma Riski Post-Travma Sendromu Post-Travma Sendromu Riski R Yukarı Dön Rahatlığını Güçlendirmeye Hazır Oluş Refleks İnkontinansı Relokasyon Taşınma Stresi Sendromu Relokasyon Stresi Riski Renal Perfüzyonda Etkisizlik Riski Riskli Sağlık Davranışları Rol Performansında Etkisizlik S Yukarı Dön Sağlığı Geliştirme Davranışları Sağlığı Sürdürmede Etkisizlik Sağlığını Etkili Yönetme Sağlığını Etkisiz Yönetme Savunucu Baş Etme Sedanter Yaşam Şekli Serebral Doku Perfüzyonunda Etkisizlik Riski Sıvı Dengesini Güçlendirmeye Hazır Oluş Sıvı Volüm Dengesizliği Riski Sıvı Volüm Eksikliği Sıvı Volüm Eksikliği Riski Sıvı Volüm Fazlalığı Solunum Foksiyonunda Etkisizlik Riski Sosyal Etkileşimde Bozulma Sosyal İzolasyon Sözel İletişimde Bozulma Spritüel Distres Spritüel Distres Riski Spritüel İyilik Halini Güçlendirmeye Hazır Oluş Spontan Ventilasyonu Sürdürmede Yetersizlik Stres İnkontinansı Stres Yüklenmesi Ş Yukarı Dön Şiddet Riski Şok Riski T Yukarı Dön Tanımlanan Rejime Uymada Güçlük Taşma / Tahliye İnkontinansı Tecavüz Travma Sendromu Tekerlekli Sandalye İle Mobilitede Bozulma Tekerlekli Sandalyede Transfer Yeteneğinde Bozulma Travma Riski U Yukarı Dön Unilateral İhmal Uyku Kalitesini Güçlendirmeye Hazır Oluş Uyku Örüntüsünde Rahatsızlık Uykusuzluk Uyku Bozukluğu Uyku Örüntüsünde Rahatsızlık Ü Yukarı Dön Ümitsizlik Ümidi Güçlendirmeye Hazır Oluş Üriner Boşaltımda Bozulma Üriner Eliminasyonu Güçlendirmeye Hazır Oluş V Yukarı Dön Vasküler Travma Riski Ventilatörden Ayrılmaya Disfonsiyonel Tepki Ventilatörden Ayrılmaya Disfonsiyonel Tepki Riski Vücut Sıcaklığında Dengesizlik Riski Y Yukarı Dön Yalnızlık Riski Yaralanma Riski Yatak İçi Mobilitede Bozulma Yorgunluk Yutmada Bozulma Yürümede Bozulma Z Yukarı Dön Zehirlenme Riski Büyüme ve Gelişme Nedir? Büyüme, vücut hücrelerinin o doku veya organ için normal olan genetik özelliklerine uygun çoğalmasıdır. Normal büyüme için sağlıklı hücre yapısı, yeterli besin ve uygun ortam ve büyüme faktörleri gereklidir. Gelişme ise doku, organ ve sistemlerin yapılarındaki değişiklikler sonucu işlev kazanmasıdır. Büyüme çocuğun sağlığı hakkında önemli bir göstergedir. Büyüme, döllenme ile başlayıp , ergenliğin bitimiyle sonuçlanan bir süreçtir. Çocukluk çağı boyunca çocuklar büyür ve gelişme gösterirler. Büyüme Takibi Nasıl Yapılır? Büyümenin izlendiği bazı yöntemler vardır. İlk iki yaşta, vücut ağırlığı, boy ve baş çevresi ölçümü mutlaka yapılaması gerekir. Daha sonraki yaşlarda ise vücut ağırlığı ve boy ölçümü ile büyüme izlemi yapılır. Ağırlık, boy ve baş çevresi birbirine uyumlu olarak büyümüyorsa orantısız bir büyüme söz konusudur. Yine çocuğun boyu uzarken kol ve bacak boylarının da birbirleriyle uyumlu şekilde artması gerekir. Artma olmuyorsa yine orantısız büyüme söz konusudur. Şayet çocukta orantısız bir büyüme söz konusu ise bu mutlaka araştırılmalıdır. Büyüme hızı her yaş için değişkendir. Örneğin büyüme, gebeliğin 18. Haftasında 130 cm/yıl hızıyla gerçekleşirken, doğumu takiben bebek ilk 6 ayda ortalama 16 cm, ikinci altı ayda 8 cm büyümektedir. Doğum boyu annenin gebelikte aldığı kilo ile ilişkilidir. Çocuğun büyüme ve gelişme takibi gebeliğin oluşumu ile başlar. Doğum öncesi takip Kadın Doğum uzmanlarınca yapılırken, doğumu takiben bu görev ebe-hemşireler, pratisyen hekimler, aile hekimleri ve çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları tarafından yapılır. Doğumu takiben ilk muayene ilk 24 saat içinde yapılmalıdır. Bu muayenede bebeğin boyu, vücut ağırlığı, baş çevresi ölçümü yapılır. Bebekte normalden farklı bir görüntü dismorfizim, orta hat bozuklukları yarık damak dudak, ensefalosel vb , cilt değişme sarılık, döküntü olup olmadığı dikkatlice araştırılmalıdır. İdrar ve gaita delikleri, erkek bebeklerde testislerin kontrolü, kızlarda vajinal açıklık mutlaka kontrol edilmelidir. Kalp ve akciğerlerde normalden farklı ses duyulmamalıdır. Bebeğin göbeğinden akıntı olmamalı, karaciğer ve dalak büyüklüğü yaşıyla uyumlu olan emme, arama, yakalama ve Moro refleksleri alınabilmelidir. İlk muayene riskli bebeklere Hepatit B ve verem BCG aşısı da yapılmalıdır. İlk muayeneyi takiben, bebek Günler arasında çağrılarak, doğumsal metabolik hastalıklar ve hipotiroidi taraması için kan alınmalıdır. Ailesinden anne sütü alımı, gaita ve idrar miktarları hakkında bilgi alınıp, muayenesi tekrar edilmelidir. Her şeyi ile normal olan bebek bir aylık olunca tekrar kontrole çağrılır. İdeal lan ilk yaş içinde her ay bebeğin vücut ağırlığı, boy ve baş çevresi ölçümlerinin yapılmasıdır. İkinci yılda bu ölçümler, her iki-üç ay ara ile yapılmalıdır. Daha sonra 6 yaşa kadar, 6 ay ara ile boy ve ağırlık ölçümleri yapılmalıdır. Altı yaş ile 18 yaş arasında ise yıllık muayeneler yapılmalıdır. Boy, ağırlık ve baş çevresi ölçümleri “büyüme kartları” üzerinde işaretlenir. Büyüme kartları, her ülkeler için hazırlanmış kartlar olup, ölçümler “yüzdelikler” şeklinde işaretlenir. Üçüncü ile 95. Yüzdelik arasındaki değerler normaldir. Bununla birlikte çocuğun boy, ağırlık veya baş çevresi “yüzdelik” değeri hızla artıyor veya azalıyorsa bir sorun vardır. Örneğin, boyu 50-75. Yüzdelik arasında seyreden çocuğun boyu 3-10 . yüzdelik dilimine düşerse, bu çocuk büyümesini engelleyen hastalıklar açısından; şayet boyu>95. Yüzdelik şeklinde artmaya başlamışsa boyun uzamasına neden olabilecek nedenler açısından tetkik edilmelidir. Yine kilo alımı duran çocuklar, enfeksiyon hastalıkları, barsaktan emilim bozuklukları ve parazitler başta olmak üzere çeşitli hastalıklar açısından incelenmelidir. Kilo alımı artanlarda ise fazla kalori alımı yanında hipotiroidi, Cushing hastalığı, Metabolik sendrom gibi hastalıklar araştırılmalıdır. Baş çevresi ölçümü, çocukların beyin gelişimi hakkında bilgi vereceği için çok önemlidir. “Mikrosefali” küçük kafalılık beynin iyi gelişememesi ile birlikte olabilirken; “Makrosefali” koca kafalılık kafa içinde kist, sıvı birikimi veya ur gelişimi ile birlikte olabilir. Yazar Dr. Bedri Ergun TOPSEVERMakale Tarihi 15/03/2011 Anahtar Kelimeler çocuk gelişimi , bebeklerde gelişme , bebek gelişimi , bebeğin büyümesi , sağlıklı gelişim Büyüme ve gelişme takibinin önemi Büyüme ve gelişme takibi birçok hastalığın erken teşhisi ve tedavisinde hayati önem taşımaktadır. Bir bebeğin sağlıklı olduğunun en önemli göstergesi boy, kilo, baş çevresinin persentil dediğimiz sağlıklı çocuklar ölçülerek hazırlanmış standart büyüme eğrilerinde normal aralıkta olması ve takibinde büyüme hızına uygun olarak ilerlemesidir. Bebeklerin ilk 1 ay doğumdan sonraki ilk kontrolünden sonra duruma göre haftada bir yada iki haftada bir kontrolleri yapılması gerekmektedir. Daha sonra 1. ve 6. Ay arası en az ayda bir. 6. Ve 24. Ay arası en az 3 ayda bir. 2 yaş ve 4 yaş arası en az 6 ayda bir. 4 yaşından sonra en az yılda bir büyüme ve gelişim takibi yapılması gerekmektedir. Büyüme ve gelişme takibindeki rutin kontroller sırasında yapılan baş çevresi takibi beyin gelişiminin en önemli ölçütüdür. Baş çevresi büyümesinin aniden durması yada normalden fazla artması beyin gelişimini etkileyen bir çok kronik hastalığın habercisi olabilmektedir. Muayene sırasında bakılan fontanelinbıngıldak normalden geniş olması, erken yada geç kapanması başta hipotiroidizm olmak üzere bir çok metabolik hastalık ve vitamin eksikliğinin belirtisi olmakla birlikte bu hastalıkların erken teşhisi ve tedavisi mümkün olmaktadır. Boy, kilo ve vücut kitle indeksi takibi ile boy kısalığı, malnütrisyon ve obezite gibi hastalıkların erken teşhisi sağlanabilmekte ve önüne geçilebilmektedir. Özellikle obezite çağımızın ciddi bir problemi olmuştur. Obezitenin önüne geçilerek ilerde oluşabilecek şeker hastalığı, kalp ve damar hastalıkları, kemik ve eklem Hastalıkları, uyku apnesi gibi hastalıkların önüne geçilebilmektedir. Büyüme takibi sırasında tam bir fizik muayene yapılmaktadır. Böylelikle konjenital kalp hastalıkları, inmemiş testis, şaşılık gibi rahatsızlıklar erken tespit edilebilmektedir. Bebeklerin büyüme gelişme kontrolleri sırasında psikososyal gelişim takibi de yapılabilmektedir. Özelikle son zamanlarda giderek artmakta olan otizm bulguları erken fark edilmekte ve gerekli bölümlere yönlendirilerek önüne geçilebilmektedir. Ayrıca kontroller sırasında yapılan hemoglobin taraması, idrar yolu enfeksiyon taraması, kalça ultrasonografisi, 3 yaşından sonra bakılan kan basıncı ölçümü ile kansızlık, kalça çıkığı, böbrek hastalıkları, kalp ve damar hastalıkları gibi bir çok hastalığın erken teşhisi sağlanabilmektedir. Sonuç olarak çocukların düzenli büyüme ve gelişme takibi ile bir çok hastalık erken teşhis edilebilmekte ve böylelikle hastalıklar ilerlemeden daha kolay tedavi edilmektedir. Büyüme ve gelişme takibinin önemi Büyüme ve gelişme takibi birçok hastalığın erken teşhisi ve tedavisinde hayati önem taşımaktadır. Bir bebeğin sağlıklı olduğunun en önemli göstergesi boy, kilo, baş çevresinin persentil dediğimiz sağlıklı çocuklar ölçülerek hazırlanmış standart büyüme eğrilerinde normal aralıkta olması ve takibinde büyüme hızına uygun olarak ilerlemesidir. Bebeklerin ilk 1 ay doğumdan sonraki ilk kontrolünden sonra duruma göre haftada bir yada iki haftada bir kontrolleri yapılması gerekmektedir. Daha sonra 1. ve 6. Ay arası en az ayda bir. 6. Ve 24. Ay arası en az 3 ayda bir. 2 yaş ve 4 yaş arası en az 6 ayda bir. 4 yaşından sonra en az yılda bir büyüme ve gelişim takibi yapılması gerekmektedir. Büyüme ve gelişme takibindeki rutin kontroller sırasında yapılan baş çevresi takibi beyin gelişiminin en önemli ölçütüdür. Baş çevresi büyümesinin aniden durması yada normalden fazla artması beyin gelişimini etkileyen bir çok kronik hastalığın habercisi olabilmektedir. Muayene sırasında bakılan fontanelinbıngıldak normalden geniş olması, erken yada geç kapanması başta hipotiroidizm olmak üzere bir çok metabolik hastalık ve vitamin eksikliğinin belirtisi olmakla birlikte bu hastalıkların erken teşhisi ve tedavisi mümkün olmaktadır. Boy, kilo ve vücut kitle indeksi takibi ile boy kısalığı, malnütrisyon ve obezite gibi hastalıkların erken teşhisi sağlanabilmekte ve önüne geçilebilmektedir. Özellikle obezite çağımızın ciddi bir problemi olmuştur. Obezitenin önüne geçilerek ilerde oluşabilecek şeker hastalığı, kalp ve damar hastalıkları, kemik ve eklem Hastalıkları, uyku apnesi gibi hastalıkların önüne geçilebilmektedir. Büyüme takibi sırasında tam bir fizik muayene yapılmaktadır. Böylelikle konjenital kalp hastalıkları, inmemiş testis, şaşılık gibi rahatsızlıklar erken tespit edilebilmektedir. Bebeklerin büyüme gelişme kontrolleri sırasında psikososyal gelişim takibi de yapılabilmektedir. Özelikle son zamanlarda giderek artmakta olan otizm bulguları erken fark edilmekte ve gerekli bölümlere yönlendirilerek önüne geçilebilmektedir. Ayrıca kontroller sırasında yapılan hemoglobin taraması, idrar yolu enfeksiyon taraması, kalça ultrasonografisi, 3 yaşından sonra bakılan kan basıncı ölçümü ile kansızlık, kalça çıkığı, böbrek hastalıkları, kalp ve damar hastalıkları gibi bir çok hastalığın erken teşhisi sağlanabilmektedir. Sonuç olarak çocukların düzenli büyüme ve gelişme takibi ile bir çok hastalık erken teşhis edilebilmekte ve böylelikle hastalıklar ilerlemeden daha kolay tedavi edilmektedir. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

büyüme ve gelişmede gecikme riski